Almanya'da 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek yeni düzenlemeyle, hastalık iznindeyken iş sözleşmesi sona eren çalışanların hastalık parası (Krankengeld) net maaşlarının yüzde 60'ına düşecek. Çocuk sahibi olup belirlenen şartları karşılayan sigortalılarda bu oran yüzde 67 olacak. Mevcut sistemde net maaşın yüzde 90'ına kadar çıkabilen ödemelerde yaşanacak düşüş, çalışanların aylık gelirinde yüzlerce Euro kayba yol açabilecek.
Yeni uygulama özellikle belirli süreli iş sözleşmesi bulunanları, hastalık sırasında işten çıkarılanları ve işverenleriyle anlaşarak işinden ayrılanları etkileyecek. Hastalık izninde olmasına rağmen iş ilişkisi devam eden çalışanlar ise mevcut ödeme oranlarından yararlanmaya devam edecek.
İşten ayrılma tarihi belirleyici olacak
Berliner Zeitung'un haberine göre, yeni düzenlemede hastalık parasının ne zaman düşeceğini iş sözleşmesinin sona erdiği tarih belirleyecek.
Gazetenin paylaştığı hesaplamada, aylık net 2.000 Euro kazanan ve Şubat 2027'de hastalanan bir satış çalışanının durumu ele alındı. İş sözleşmesi 31 Mart'ta sona eren çalışanın, en fazla 1.800 Euro olabilen aylık hastalık parası 1 Nisan'dan itibaren 1.200 Euro'ya düşüyor. Böylece çalışanın aylık geliri 600 Euro azalıyor.
İş ilişkisinin nasıl sona erdiği ise ödeme oranını değiştirmeyecek. Belirli süreli sözleşmenin bitmesi, işverenin çalışanı işten çıkarması veya tarafların karşılıklı anlaşmayla sözleşmeyi feshetmesi aynı kurala tabi olacak.
Burada işten çıkarma kararının verildiği ya da fesih anlaşmasının imzalandığı gün değil, çalışanın iş sözleşmesinin fiilen sona erdiği tarih esas alınacak. Yeni ödeme oranı, iş ilişkisinin bitmesini izleyen günden itibaren geçerli olacak.
Maaşa göre 450 ile 750 Euro arasında kayıp
Yeni düzenlemenin çalışanlar üzerindeki mali etkisi, net maaşlarına göre farklılık gösterecek.
Aylık net 1.500 Euro kazanan bir çalışanın mevcut sistemde en fazla 1.350 Euro olabilen hastalık parası, iş sözleşmesinin sona ermesinin ardından 900 Euro'ya düşecek. Çocuk şartını karşılayan sigortalılara ise 1.005 Euro ödenecek.
Net maaşı 2.000 Euro olan çalışanlarda en fazla 1.800 Euro'ya ulaşabilen hastalık parası, iş ilişkisinin sona ermesiyle 1.200 Euro'ya inecek. Çocuklu sigortalılarda bu tutar 1.340 Euro olacak.
Aylık net 2.500 Euro kazananlarda ise 2.250 Euro'ya kadar çıkabilen ödeme 1.500 Euro'ya gerileyecek. Çocuk şartını karşılayan kişiler 1.675 Euro alabilecek.
Böylece verilen örneklerde, çocuk için artırılmış ödeme hakkı bulunmayan çalışanların aylık gelir kaybı 450 ile 750 Euro arasında değişecek.
Hesaplamalardaki tutarlar sosyal sigorta kesintileri öncesine ait. Ayrıca mevcut sistemde hastalık parası her çalışan için net maaşın yüzde 90'ına ulaşmıyor. Ödemeler brüt maaşın en fazla yüzde 70'iyle sınırlandırıldığı için bazı sigortalıların aldığı tutar daha düşük olabiliyor. Bu kişilerde yeni düzenlemenin yol açacağı gelir kaybı da örnek hesaplamalardan daha az olabilir.
Bütün çalışanların hastalık parası düşmeyecek
Yeni kurallar, hastalık parası alan bütün sigortalıların gelirinin azaltılması anlamına gelmiyor.
İş sözleşmesi devam eden çalışanlar için mevcut hesaplama korunacak. Bu kişilerde hastalık parası brüt maaşın yüzde 70'i üzerinden hesaplanacak ve net maaşın yüzde 90'ını aşamayacak.
Sağlık Finansman Komisyonunun daha önce gündeme getirdiği, hastalık parasının bütün sigortalılar için brüt maaşın yüzde 65'ine indirilmesi önerisi ise kabul edilmedi.
Hastalık parası ödeme süresine ilişkin başka bir değişiklik de yasalaşmadı. İlk taslaklarda farklı hastalıklar için ortak bir 78 haftalık sınır uygulanabileceği belirtilmişti. Ancak mevcut düzenleme korundu ve 78 haftalık sınırın aynı hastalık için geçerli olması kararlaştırıldı.
İşten ayrılacak çalışanlara önemli uyarı
Yeni düzenleme, özellikle hastalık iznindeyken işverenleriyle karşılıklı fesih anlaşması yapan çalışanlar açısından önem taşıyor.
Bu tür anlaşmalarda iş sözleşmesinin sona erme tarihi, normal işten çıkarma süresinden daha erkene alınabiliyor. Böyle bir durumda hastalık parasındaki düşüş de daha erken başlayabilecek.
Bu nedenle hastalık iznindeyken fesih anlaşması imzalayacak çalışanların, sözleşmenin bitiş tarihini ve alacakları hastalık parasına etkisini önceden netleştirmesi gerekiyor.
İşveren tarafından hastalık nedeniyle işten çıkarılan çalışanlarda ise başlangıçta altı haftalık ücret ödeme uygulaması devam ediyor. Bu sürenin ardından hastalık parası devreye giriyor.
İş sözleşmesinin sona ereceği önceden belli olan çalışanların, en az üç ay önce İş Ajansına (Agentur für Arbeit) iş arayan olarak kayıt yaptırması gerekiyor. İşten ayrılma tarihi kısa süre önce öğrenilmişse bildirimin üç gün içinde yapılması şart.
Hastalık parasının yanlış hesaplandığını düşünen sigortalılar da sağlık sigortasının kararına karşı bir ay içinde itiraz edebiliyor.
İşverenler açısından da yeni yükümlülükler gündeme geliyor. Özellikle hastalık iznindeki çalışanların belirli süreli sözleşmelerinin sona ermesi veya karşılıklı fesih anlaşması yapılması durumunda, iş ilişkisinin bitiş tarihi ve hastalık parasına etkisi konusunda çalışanların bilgilendirilmesi önem kazanıyor.
2027'de başka değişiklikler de yürürlüğe girecek
Hastalık parasına ilişkin düzenlemeler ödeme oranlarıyla sınırlı kalmayacak.
Haufe'nin haberine göre, 1 Ocak 2027'den itibaren sağlık sigortalarının rehabilitasyon veya emeklilik başvurusunda bulunulmasını istemesi halinde sigortalılara tanınan süre de kısaltılacak. Daha önce on hafta olan başvuru süresi dört haftaya inecek.
Ayrıca tam yaşlılık emekli aylığının üçte ikisinden fazla tutarda kısmi yaşlılık aylığı alanların hastalık parası hakkı sona erecek.
1 Ocak 2028'de ise kısmi hastalık izni uygulamasının hayata geçirilmesi planlanıyor. Buna göre sağlık durumu uygun olan çalışanların normal çalışma sürelerinin yüzde 25'i, yüzde 50'si veya yüzde 75'i oranında çalışabilmesine imkan tanınacak.
Yeni hastalık parası düzenlemesinin en belirgin etkisi, hastalık nedeniyle çalışamadığı dönemde iş sözleşmesi sona eren sigortalılarda görülecek. Özellikle belirli süreli sözleşmeyle çalışanlar açısından iş ilişkisinin bitiş tarihi, alınacak aylık ödeme miktarında önemli fark yaratacak.