CDU/CSU ve SPD arasında kurulan yeni koalisyon, çalışanların merakla beklediği bir vergi değişikliği için adım atıyor. Koalisyon protokolüne göre, “fazla mesai ücretlerinin, toplu sözleşmede veya toplu sözleşme esas alınarak belirlenen tam zamanlı çalışma süresinin üzerine çıkan kısmı için verilen zamlar” vergiden muaf tutulacak. Bu ifadenin detayına dikkat çeken Vergi Yardım Derneği (VLH), asıl olanın yalnızca zamların vergi dışı kalacağı, fazla mesai ücretinin ana kısmının ise vergilendirilmeye devam edeceği vurgulandı. Ayrıca, vergi muafiyeti yalnızca toplu sözleşmeye tabi tam zamanlı çalışanlar için ve fazla mesai zamlarında geçerli olacak.
Fazla mesai tablosu: Almanya’da 2024’te her çalışana ortalama 28,2 fazla mesai
İşgücü Piyasası ve Meslek Araştırmaları Enstitüsü’ne (IAB) göre, Almanya’da 2024 yılında her çalışan ortalama 28,2 saat fazla mesai yaptı. 42 milyon ücretli çalışan baz alındığında, bu rakam bir milyar saatin üzerinde ek çalışmaya denk geliyor. Yapılan fazla mesainin sadece 13,1 saati ücretli olarak ödenirken, 15,1 saati ise karşılıksız gerçekleşti. Yasalara göre, ücretsiz fazla mesai yalnızca iş sözleşmesinde ya da toplu sözleşmede açıkça belirtilmişse mümkün. Aksi halde işverenin fazla mesaiyi ya ödeme ya da izinle telafi etmesi gerekiyor.
Hesaplamalar: Net maaşta artış ne kadar olacak?
Vergi Yardım Derneği’nin sunduğu örnek hesaplamaya göre, aylık brüt maaşı 3.000 euro ve haftada 40 saat çalışan bir kişi, fazla mesaiyle beraber net gelirinde yaklaşık 34,14 euro’luk bir artış elde edecek. Hesaplamada, 15 saat fazla mesai ve yüzde 30’luk zam dikkate alındı. Mevcut durumda, fazla mesai ve zammın tamamı vergilendirilirken, yeni düzenlemeyle sadece fazla mesai zamları vergiden muaf olacak. Böylece örnekte verilen çalışanın net maaşı 2.240,01 eurodan 2.274,15 euroya yükselmiş olacak. Pazar, bayram veya gece çalışmasına ilişkin zamlar ise yasal sınırlar içinde hâlihazırda vergiden muaf.
Eleştiriler ve işverenlerin endişeleri: Kısmi çalışanlar dışarıda kalıyor
Düzenleme, özellikle tam zamanlı çalışanları kapsarken, Almanya’da çalışanların yüzde 29’unun kısmi zamanlı olduğu gerçeği eleştiri konusu oldu. Federal İstatistik Ofisi’nin verilerine göre, yarı zamanlı çalışanlar arasında kadınlar öne çıkıyor; kadınların yaklaşık yüzde 50’si, erkeklerin ise sadece yüzde 13’ü yarı zamanlı çalışıyor. Yeni sistemin, özellikle kadınlar açısından adaletsizlik yaratabileceği görüşü dile getiriliyor.
Bununla birlikte, işverenler de yeni uygulamanın karmaşık muhasebe ve iş sözleşmesi güncellemeleri gibi zorluklar doğurabileceğine dikkat çekiyor. Hukukçu Alexander Meyer, bu değişikliğin işverenler için ciddi organizasyonel riskler taşıdığını belirtiyor. Fazla mesai türlerinin ayrıştırılması, iş sözleşmelerinin güncellenmesi ve dijital zaman takip sistemlerinin yenilenmesi tavsiye ediliyor.