Almanya'da evli çiftlerin maaşlarını doğrudan etkileyebilecek yeni bir vergi düzenlemesi gündemde. Federal Maliye Bakanı Lars Klingbeil, 3 ve 5 numaralı vergi sınıflarını kaldırmayı planlıyor. Yeni sistemle eşlerin aylık net gelirlerinde değişiklik yaşanabilecek. Özellikle ebeveyn parası (Elterngeld) alan veya almayı planlayan aileler için de önemli sonuçlar doğabilir.
Hazırlanan plana göre evli çiftler ve kayıtlı hayat ortaklığı bulunan kişiler, gelecekte 4 numaralı vergi sınıfına dahil edilecek. Eşlerin gelirleri arasındaki fark ise otomatik olarak hesaplanan bir katsayıyla dikkate alınacak.
Düzenlemenin amacı, maaşlardan her ay kesilen gelir vergisini eşlerin gerçek kazançlarına daha uygun şekilde dağıtmak. Ancak bu değişiklik, bazı ailelerin aylık kullanılabilir gelirinin azalmasına yol açabilir.
3 ve 5 numaralı vergi sınıfları neden kaldırılmak isteniyor?
Almanya'da eşlerden birinin diğerinden belirgin şekilde fazla kazandığı aileler genellikle 3 ve 5 numaralı vergi sınıflarını tercih ediyor.
Mevcut sistemde yüksek maaş alan eş 3 numaralı vergi sınıfına geçtiğinde aylık vergi kesintisi azalıyor. Daha düşük gelirli eş ise 5 numaralı sınıfta daha yüksek kesintiyle karşılaşıyor.
Klingbeil'in planladığı 4/4 katsayılı vergi sistemi, bu farklılığı azaltmayı hedefliyor. Her iki eş de 4 numaralı sınıfta yer alacak ancak uygulanacak katsayı, gelirleri arasındaki farkı hesaba katacak.
Focus'un haberine göre düzenleme mevcut koalisyon sözleşmesinde bulunmuyor. Federal Maliye Bakanlığı ise girişimi, evli çalışanların maaşlarından yapılan vergi kesintilerini modernleştirme adımı olarak değerlendiriyor.
Bakanlık ayrıca yeni sistem sayesinde zorunlu vergi beyannamelerinin sayısını azaltmayı ve vergi dairelerinin iş yükünü hafifletmeyi amaçlıyor.
Aylık net maaş azalabilir ancak yıllık vergi değişmeyecek
Vergi sınıflarının kaldırılması, evli çiftlerin yıl sonunda daha fazla gelir vergisi ödeyeceği anlamına gelmiyor.
Çiftlerin ödemesi gereken gerçek gelir vergisi, yıl sonunda yapılan hesaplamayla belirleniyor. Vergi sınıfı tercihi bu toplam tutarı değiştirmiyor.
Fark, yıl boyunca maaş hesaplarına yatırılan net tutarlarda ortaya çıkıyor.
Mevcut uygulamada gelirleri birbirinden farklı olan çiftler için üç seçenek farklı sonuçlar doğurabiliyor.
4/4 vergi sınıfı: Eşlerin gelirleri arasında büyük fark varsa yıllık vergi beyannamesinden sonra para iadesi alınabiliyor.
3/5 vergi sınıfı: Aylık net gelir daha yüksek olabiliyor ancak yıl sonunda ek vergi ödeme zorunluluğu doğabiliyor.
4/4 katsayılı sistem: Aylık kesintiler gerçek vergi yüküne daha yakın hesaplandığı için yıl sonundaki farklar genellikle azalıyor.
Yeni düzenleme yürürlüğe girerse özellikle yüksek gelirli eşin aylık net maaşında düşüş yaşanabilir. Bu durum, ailenin yıl içinde kullanabileceği para miktarını etkileyebilir.
Ebeveyn parası da değişiklikten etkilenebilir
Vergi reformunun aileler açısından en dikkat çekici sonuçlarından biri ebeveyn parası (Elterngeld) üzerinde ortaya çıkabilir.
Almanya'da bazı devlet yardımları hesaplanırken çalışanların aylık net gelirleri esas alınıyor. Bu nedenle vergi sınıflarının değiştirilmesi, yalnızca maaş hesaplarını değil, belirli sosyal yardımların tutarını da etkileyebilir.
Özellikle çocuk sahibi olmayı planlayan çiftler açısından bu ayrıntı önem taşıyor. Vergi sınıfı değişikliği nedeniyle hesaplamaya esas alınan net gelirin düşmesi, alınabilecek ebeveyn parasının da azalmasına neden olabilir.
Ancak düzenlemenin bu yardımları hangi ölçüde etkileyeceği henüz netleşmiş değil.
Vergi beyannamesi zorunluluğunda da değişiklik gündemde
Almanya'da vergi sınıfı seçimi, yıllık vergi beyannamesi verme yükümlülüğünü de etkiliyor.
Her iki eşin 4 numaralı vergi sınıfında bulunduğu mevcut sistemde, başka bir zorunluluk yoksa vergi beyannamesi vermek gerekmeyebiliyor. Ancak beyanname verilmemesi, hak edilen vergi iadesinin alınamaması anlamına da gelebiliyor.
Buna karşılık 3/5 ve katsayılı 4/4 sistemlerini kullanan çiftlerin yıllık vergi beyannamesi vermesi gerekiyor.
Bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde gecikme cezaları, zorlayıcı para cezaları ve vergi dairesinin tahmini hesaplama yapması gibi yaptırımlar uygulanabiliyor. Ağır durumlarda cezai süreç de gündeme gelebiliyor.
Deutschlandfunk'un aktardığına göre Maliye Bakanlığı, otomatik katsayı uygulamasıyla hem vatandaşların hem de vergi dairelerinin üzerindeki idari yükü azaltmak istiyor.
Bu nedenle reformun başarısı yalnızca aylık net maaşların nasıl değişeceğine değil, vergi işlemlerinin gerçekten kolaylaşıp kolaylaşmayacağına da bağlı olacak.
Düzenlemenin yürürlüğe girip girmeyeceği belirsiz
Klingbeil'in hazırladığı plan henüz kesinleşmiş bir karar değil.
Benzer bir düzenleme 2024 yılında dönemin Federal Maliye Bakanı Christian Lindner tarafından gündeme getirilmişti. Ancak Hristiyan Birlik partilerinin itirazları nedeniyle hayata geçirilememişti.
Yeni hazırlanan belgede de reformun siyasi onaya bağlı olduğu belirtiliyor. Metinde "Tedbir hakkında siyasi karar verilecek" ifadesi yer alıyor.
Dolayısıyla 3 ve 5 numaralı vergi sınıflarının kaldırılması henüz kesinleşmedi. Ancak plan kabul edilirse Almanya'da evli çalışanların aylık net maaşları, vergi beyannamesi işlemleri ve ebeveyn parası hesaplamaları açısından önemli değişiklikler yaşanabilecek.