Almanya'nın Saksonya-Anhalt eyaletinde yurt dışında tıp eğitimi alan doktorlar, diplomalarının tanınması ve çalışma izni alabilmek için ortalama 1 yıl 8 ay bekliyor. Sağlık sektöründe doktor ihtiyacı sürerken, denklik işlemlerindeki gecikmeler giderilemiyor. Bekleyen yaklaşık 600 başvuru arasında Türkiye'de eğitimini tamamlayan doktorlar da bulunuyor.
Halle kentindeki Saksonya-Anhalt Sosyal İşler, Gençlik ve Sağlık Eyalet Dairesi'nin verdiği bilgilere göre, yabancı doktorların mesleki yeterliliklerinin tanınması ortalama 86 hafta sürüyor. İşlemlerin tamamlanabilmesi için başvuruların hangi makam tarafından değerlendirileceğinin belirlenmesi, gerekli belgelerin toplanması ve adayların sınav programına alınması gerekiyor.
Kurum, bütün belgelerin teslim edilmesinin ardından resmi hekimlik ruhsatının (Approbation) birkaç gün içinde düzenlenebildiğini belirtti. Ancak başvurudan ruhsatın alınmasına kadar geçen toplam süre oldukça uzun.
Bekleme süreleri kısalmadı, başvurular birikti
Eyalette yabancı doktorların denklik işlemlerini hızlandırmak için daha önce açıklanan hedeflere ulaşılamadı.
2023 yılının ortasında ve Ekim 2024'te yapılan açıklamalarda, başvuru ile mesleki tanınma arasındaki sürenin ortalama 18 ay olduğu bildirilmişti. O dönemde işlemlerin bir yıldan kısa sürede tamamlanmasının hedeflendiği duyurulmuştu.
Ancak son veriler, bekleme süresinin kısalmak yerine yaklaşık 20 aya çıktığını gösteriyor. Denklik işlemlerinden sorumlu makam da bu süreçte değişti. Başvurular artık Eyalet İdare Dairesi yerine yeni kurulan Sosyal İşler, Gençlik ve Sağlık Eyalet Dairesi tarafından yürütülüyor.
Kurumun açıkladığı rakamlara göre, halen 480 doktor ve 100 diş hekiminin başvurusu sonuçlanmayı bekliyor.
İşlemdeki dosyaların yıllara göre dağılımı şöyle:
2022 yılından kalan 8 başvuru
2023 yılından kalan 23 başvuru
2024 yılından kalan 45 başvuru
2025 yılından kalan 170 başvuru
2026 yılında yapılan 234 başvuru
Bu yılın ağustos ayına kadar 100'den fazla doktor ile 13 diş hekimi çalışma ruhsatını alabildi. Geçen yıl toplam 200 başvuru sonuçlandırılırken, 2024 yılında da benzer sayıda kişiye ruhsat verildi.
Türkiye'den mezun doktorlar da başvuruyor
Saksonya-Anhalt'ta mesleki denklik başvurusu yapan yabancı sağlık çalışanlarının eğitim aldıkları ülkeler arasında Azerbaycan, Türkiye, Ukrayna, Suriye ve Rusya öne çıkıyor.
Eyalet dairesinin açıklamasına göre, başvuruların büyük bölümünü tıp fakültesi mezunları oluşturuyor.
Son dönemde başvuru sayısında hafif bir artış yaşanırken, daha önce Almanya'nın başka eyaletlerinde denklik başvurusu yapmış doktorların da Saksonya-Anhalt'a yöneldiği görülüyor.
Kurum, bu durumun olası nedenlerinden birinin mesleki bilgi sınavlarına daha erken girme imkanı olduğunu belirtti.
Almanya genelinde bir kişinin başka eyaletlerde denklik başvurusu yapıp yapmadığını ve başvurularının nasıl sonuçlandığını gösteren ortak bir veri tabanı bulunmuyor. Eyaletler böyle bir sistem kurulmasını istese de kişisel verilerin korunmasına ilişkin çekinceler nedeniyle henüz uygulamaya geçilemedi.
Doktorların yüzde 85'i doğrudan sınava girmek istiyor
Denklik başvurularında dikkat çeken bir başka gelişme ise adayların büyük bölümünün doğrudan mesleki bilgi sınavına yönelmesi.
Güncel verilere göre, başvuru sahiplerinin yaklaşık yüzde 85'i ilk aşamada bilgi sınavına (Kenntnisprüfung) katılmayı talep ediyor.
Doktor ve diş hekimi odaları tarafından düzenlenen bu sınavlar, denklik sürecini hızlandırmanın yollarından biri olarak görülüyor.
Yabancı ülkelerde alınan diplomaların Alman eğitim sistemiyle eşdeğer olup olmadığının ayrıntılı belgeler üzerinden incelenmesi ise daha fazla zaman gerektiriyor.
Eyalet dairesi, adayların başvuru öncesinde diplomalarının Almanya'daki eğitimle eşdeğer sayılıp sayılmayacağı konusunda araştırma yapabileceğini belirtti. İnternet üzerinden sunulan bilgiler ve diğer mezunların deneyimleri bu konuda yol gösterici olabiliyor.
Eyalette yaklaşık 1.900 yabancı doktor çalışıyor
Saksonya-Anhalt Tabipler Odası'nın verilerine göre, eyalette aktif olarak çalışan doktor sayısı 10 bin 300'ü aşıyor. Bunların yaklaşık 1.900'ünü yabancı doktorlar oluşturuyor.
Yabancı doktorların büyük bölümü hastanelerde ve rehabilitasyon merkezlerinde görev yapıyor.
2025 yılı sonu itibarıyla yaklaşık 1.600 yabancı doktor hastane veya rehabilitasyon merkezlerinde çalışırken, 180'i muayenehanelerde ya da tıbbi bakım merkezlerinde (MVZ) ücretli çalışan olarak görev yapıyordu.
Kendi muayenehanesinde hizmet veren yabancı doktor sayısı ise yaklaşık 90'da kaldı.