Almanya’da çocukların emeklilik birikimine devletin aylık 10 Euro katkı yapmasını öngören “Frühstartrente” düzenlemesi Federal Konsey’den geçti. Böylece uygulamanın 1 Ocak 2026’dan itibaren geriye dönük yürürlüğe girmesinin önü açıldı. Destek, ailelere nakit olarak ödenmeyecek; çocuklar adına açılan emeklilik yatırım hesaplarında biriktirilecek.
Hangi çocuklar yararlanabilecek?
Ocak ayında başlayacak ödemelerden ilk aşamada 2020 ve 2021 doğumlu çocuklar yararlanacak. Sonraki yıllarda, o yıl altı yaşına giren çocuklar sisteme dahil edilecek. Bugün yedi yaşında veya daha büyük olan çocuklar ise düzenlemenin dışında kalacak.
Devlet katkısı çocuk 18 yaşına gelene kadar sürecek. Böylece bir çocuk için yapılacak toplam ödeme en fazla 1.440 Euro olacak. Destekten yararlanmak için ayrıca başvuru yapılması gerekmeyecek.
Ancak bu birikim, çocuk reşit olduğunda serbestçe kullanabileceği bir para olmayacak. Desteklenen tutar, kural olarak 65 yaş tamamlanmadan çekilemeyecek. Dolayısıyla ehliyet masrafı ya da üniversite eğitimi için kullanılamayacak.
Yatırım hesabını aileler seçebilecek
Aileler, devlet katkısının yatırılacağı emeklilik hesabını belirlenen koşullar çerçevesinde kendileri seçebilecek. Bu hesaplarda çocuk 18 yaşına gelene kadar sözleşme açılışı ve satış komisyonu alınamayacak. Ayrıca yüzde 1’lik maliyet üst sınırı uygulanacak.
Standart yatırım hesapları için ocak ayından itibaren sözleşme yapılabilecek. Anne ve babaların yanı sıra büyükanne, büyükbaba, diğer akrabalar ve arkadaşlar da hesaba gönüllü katkıda bulunabilecek. Yıllık ödeme sınırı 6.840 Euro olacak.
Ailenin hesap seçmemesi halinde para, Alman Merkez Bankası’nın yönettiği ortak bir kamu yatırımında değerlendirilecek. Bu birikim, çocuk 35 yaşına gelene kadar kişisel bir emeklilik sözleşmesine aktarılabilecek. Ödemelerin başlayacağı döneme kadar yatırım getirilerinden vergi alınmayacak.
Getiri hesabında yüzde 7 varsayımı
Maliye Bakanlığı’nın hesabına göre yalnızca devletin aylık 10 Euro katkısıyla, çocuk 18 yaşına geldiğinde yaklaşık 2.200 Euro birikebilir. Sonrasında hiç ek ödeme yapılmasa bile bu tutarın emeklilik yaşına kadar yaklaşık 53 bin Euro’ya ulaşabileceği öngörülüyor.
Ailenin her ay 10 Euro daha yatırması halinde emeklilikteki birikimin yaklaşık 107 bin Euro’ya, aylık ek katkının 50 Euro olması halinde ise yaklaşık 320 bin Euro’ya çıkabileceği hesaplanıyor.
Bu tutarlar garanti edilmiş bir kazancı göstermiyor. Hesaplamalar, yatırımların yılda ortalama yüzde 7 değer kazanacağı varsayımına dayanıyor. Gerçek getiri daha yüksek veya daha düşük olabilir. Uzun yatırım süresinin ise hisse senedi piyasalarındaki dalgalanmaların etkisini dengelemeye yardımcı olması bekleniyor.
Uygulamanın federal bütçeye yıllık maliyetinin başlangıçta 198 milyon Euro olması, 2030’a kadar 411 milyon Euro’ya yükselmesi öngörülüyor.
Ailelerin katkı imkanı tartışma yarattı
Hükümet, uygulamayla çocukların ve gençlerin sermaye piyasalarını erken yaşta tanımasını da hedefliyor. Kendi hesaplarındaki değişimi izleyen gençlerin, yetişkinlikte kişisel katkılarla emeklilik birikimini sürdürmesi amaçlanıyor. Hükümetin, yaygın ilgi görmeyen Riester emeklilik modelinin yerine hazırladığı yeni özel emeklilik sözleşmeleri de ocak ayından itibaren yapılabilecek.
Mecklenburg-Vorpommern Eyalet Başbakanı Manuela Schwesig, düzenlemeyi genç kuşağa verilen önemli bir mesaj olarak değerlendirdi. Hessen Eyalet Başbakanı Boris Rhein ise devletin çocuklara gelecekleri için iyi bir başlangıç sunduğunu belirterek uzun vadeli yatırımın önemini vurguladı.
Alman bankacılık sektörü de çocukların ve gençlerin erken yaşta birikim yapmaya başlamasını kolaylaştıracağı gerekçesiyle uygulamayı destekliyor.
Yeşiller ise Federal Meclis’te düzenlemenin iki kademeli bir sistem yaratacağı eleştirisini dile getirdi. Partiye göre ailesinin maddi imkanı bulunan çocuklar, ek ödemeler sayesinde çok daha büyük bir birikime ulaşabilecek. Yeşiller ayrıca ortak kamu yatırımında tutulan paranın, 35 yaşına kadar kişisel hesaba aktarılmak üzere talep edilmemesi halinde devlete geri döneceğine dikkat çekti.