Almanya Federal Meclisi, çocukların emeklilik dönemleri için erken yaşta birikim yapmasını sağlayacak yeni düzenlemeyi kabul etti. Frühstartrente adı verilen sistemle devlet, uygun şartları taşıyan çocukların hesabına her ay 10 Euro yatıracak. İlk etapta 2020 ve sonrasında doğan çocukları kapsayan uygulamada, ödemeler 1 Ocak 2026'dan itibaren geriye dönük hesaplanacak.
Yeni sistem, çocukların küçük yaşlardan itibaren özel emeklilik birikimine sahip olmasını amaçlıyor. Devletin yatırdığı paralar sermaye piyasalarında değerlendirilecek ve birikim döneminde vergi alınmayacak.
Düzenlemenin 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girmesi planlanıyor. Ancak hak kazanan çocuklar için devlet katkısı 2026 yılı başından itibaren geçerli olacak.
Hangi çocuklar 10 Euro alabilecek?
Devlet desteğinden yararlanabilmek için çocuğun 2020 veya sonrasında doğmuş olması ve birinci ikamet adresinin Almanya'da bulunması gerekiyor.
İlk ödemeler 2020 doğumlu çocukları kapsayacak. Bu çocuklar altı yaşına girdiklerinde, 1 Ocak 2026'dan itibaren geçerli olacak şekilde destekten yararlanabilecek.
2027'den başlayarak her yıl yeni bir doğum grubu sisteme dahil edilecek. Böylece o yıl altı yaşına ulaşan çocuklar da devlet katkısı almaya başlayacak.
2020'den önce doğan çocuklar için de emeklilik birikim hesabı açılabilecek. Ancak bu çocuklara devletin aylık 10 Euro desteği verilmeyecek.
Aileler hesap açmazsa para ne olacak?
Yeni sistemde aileler, çocukları adına sertifikalı bir emeklilik birikim hesabı açabilecek. Bunun için fon şirketleri gibi yetkili kuruluşlardan biri tercih edilebilecek.
Devlet, çocuk 18 yaşına gelene kadar her ay 10 Euro katkı sağlayacak. Federal Maliye Bakanlığına göre ödemeler üçer aylık dönemler halinde, geriye dönük olarak doğrudan hesaba aktarılacak.
Çocuğun destek hakkı, vergi kimlik numarası üzerinden Federal Merkezi Vergi Dairesinin kayıtlarıyla dijital ortamda kontrol edilecek.
Hesapların yıllık maliyetleri için yüzde 1 üst sınır uygulanacak. Çocuk 18 yaşına gelene kadar hesap açılışı ve satış işlemleri nedeniyle herhangi bir ücret alınamayacak.
Ailelerin hesap açmaması durumunda da çocukların devlet desteği kaybolmayacak.
Bu durumda aylık 10 Euro, Alman Merkez Bankası (Bundesbank) tarafından yönetilen özel bir fonda biriktirilecek.
Federal Meclisin Maliye Komisyonunda yapılan değişiklikle bu paranın yalnızca dünya genelinde farklı şirketlere dağıtılmış hisse senetlerine veya hisse senedi fonlarına yatırılması kararlaştırıldı.
Ancak yatırımlardan belirli bir kazanç elde edilmesi garanti edilmiyor. Olası zararları devlet karşılamayacak.
Biriken para daha sonra çocuğun kendi adına açılan sertifikalı emeklilik hesabına aktarılabilecek. Tasarıya göre bu işlemin en geç 25 yaşına kadar tamamlanması gerekiyor.
Anne, baba ve büyükanne de para yatırabilecek
Sistemde yalnızca devlet katkısıyla sınırlı kalınmayacak. Anne, baba, büyükanne, büyükbaba ve diğer yakınlar da çocuğun hesabına ek ödeme yapabilecek.
Gönüllü katkılar için yıllık üst sınır 6 bin 840 Euro, aylık karşılığı ise 570 Euro olacak.
Ancak ailelerin yatırdığı ek paralar için özel bir vergi avantajı sağlanmayacak. Devlet katkıları ve bunlardan elde edilen kazançlar birikim döneminde vergiden muaf tutulurken gönüllü ödemeler aynı muafiyetten yararlanamayacak.
Hesaptaki para yalnızca emeklilik amacıyla kullanılabilecek. Birikimler teminat gösterilemeyecek, satılamayacak veya haczedilemeyecek.
Paranın çekilmesine kural olarak 65 yaşından itibaren izin verilecek. Ödeme aşamasında ise vergilendirme uygulanacak.
Gençler 18 yaşına geldikten sonra hesaplarına kendileri para yatırabilecek veya başka bir emeklilik kuruluşuna geçebilecek.
1.440 Euro birikim ne kadar büyüyebilir?
Devletin aylık 10 Euro katkısı, çocuk 18 yaşına geldiğinde toplam 1.440 Euro olacak. Ancak bu paranın emeklilik döneminde ne kadar büyüyeceği yatırım getirilerine, masraflara ve ek ödemelere bağlı olacak.
Almanya'daki finans danışmanlığı platformu Finanztip'in hesaplamasına göre devlet katkıları, yatırım getirileriyle birlikte çocuk 18 yaşına geldiğinde yaklaşık 2 bin 200 Euro'ya ulaşabilir.
Paranın sonraki yıllarda da değerlendirilmeye devam edilmesi halinde emeklilik yaşında yaklaşık 25 bin Euro birikim oluşabileceği tahmin ediliyor.
Federal Maliye Bakanlığının hesaplaması ise daha yüksek bir tutara işaret ediyor. Bakanlık, yıllık yüzde 7 getiri varsayımıyla 65 yaşına kadar yaklaşık 53 bin Euro birikebileceğini öngörüyor.
Her iki hesaplama da tahminlere dayanıyor. Enflasyonun paranın alım gücü üzerindeki etkisi ve ileride ödenecek vergiler bu rakamlara dahil edilmiyor.
Yeni sisteme eleştiriler de var
Düzenleme, Almanya'da siyasi partiler ve sendikalar arasında tartışmalara yol açtı.
Sol Parti ve IG Metall sendikası, aylık 10 Euro desteğin yetersiz olduğunu savunuyor. Eleştirilerin bir diğer noktası ise sistemin ağırlıklı olarak özel finans kuruluşlarına yarar sağlayacağı görüşü.
Birlik partileri ise sermaye piyasalarının uzun vadeli kazanç imkanlarına ve bileşik getirinin avantajlarına dikkat çekiyor.
Devlete maliyeti 1,2 milyar Euro'yu bulacak
Çocuklara yönelik yeni emeklilik desteği, federal bütçeye de önemli bir yük getirecek.
Hükümetin hesaplamalarına göre programın 2027 yılındaki maliyeti 198 milyon Euro olacak. Sisteme her yıl yeni çocukların katılmasıyla yıllık harcamaların 2030'da 411 milyon Euro'ya yükselmesi bekleniyor.
Federal Meclis Bütçe Komisyonunun tahminlerine göre 2027-2030 döneminde devletin toplam destek harcaması yaklaşık 1,2 milyar Euro'ya ulaşacak.