Almanya'da milyonlarca çalışanın yararlanabileceği ancak birçok kişinin gözden kaçırdığı bir ek ödeme imkanı bulunuyor. İşverenler, Vermögenswirksame Leistungen (VL) adı verilen birikim desteği kapsamında çalışanlarına ayda 40 Euro'ya, yılda ise 480 Euro'ya kadar katkı sağlayabiliyor. Ancak bu paradan yararlanmak isteyenlerin belirli şartları yerine getirmesi gerekiyor.
Almanya'da çalışanların birikim yapmasını teşvik eden sistemde işveren, maaşa ek olarak belirli bir tutarı tasarruf hesabına aktarıyor. Ödeme doğrudan çalışanın banka hesabına yatırılmıyor. Bunun yerine çalışanın seçtiği birikim veya yatırım sözleşmesine gönderiliyor.
Bu nedenle destekten yararlanmak isteyenlerin önce uygun bir tasarruf sözleşmesi açması, ardından sözleşme bilgilerini işverenine bildirmesi gerekiyor.
Her çalışan aynı miktarda ödeme almıyor
İşverenin ne kadar katkı sağlayacağı, çalışanın iş sözleşmesine veya toplu iş sözleşmesine bağlı olarak değişiyor.
Bazı işverenler aylık 40 Euro'ya kadar ödeme yaparken kamu sektöründe bu tutar örneğin 6,65 Euro seviyesinde kalabiliyor.
Çalışanlar, VL desteğine hak kazanıp kazanmadıklarını ve alabilecekleri miktarı işyerlerinin insan kaynakları bölümünden öğrenebiliyor.
İşverenin hiç katkı sağlamadığı veya düşük miktarda ödeme yaptığı durumlarda da çalışanlar kendi maaşlarından kesinti yaptırarak birikimlerini artırabiliyor. Belirlenen tutar doğrudan tasarruf sözleşmesine aktarılıyor.
Ancak burada önemli bir ayrıntı bulunuyor. VL ödemeleri brüt ücretin bir parçası sayılıyor. Dolayısıyla bu tutarlar üzerinden vergi ve sosyal sigorta kesintileri yapılıyor. Çalışanın eline geçen net kazanç bir miktar azalsa da işveren katkısı avantajını koruyor.
Yedi yılda 4 bin Euro'nun üzerinde birikim mümkün
VL sisteminde çalışanlar farklı tasarruf ve yatırım seçeneklerinden yararlanabiliyor. Bunlar arasında özellikle düşük maliyetli borsa yatırım fonlarına (ETF) dayalı birikim planları öne çıkıyor.
Aylık 40 Euro yatırılan bir hesapta yedi yıl boyunca toplam 3 bin 360 Euro birikiyor. Elde edilecek kazanç ise seçilen yatırım aracının getirisine göre değişiyor.
Örnek hesaplamaya göre:
Aylık 40 Euro yatırımla yedi yılda toplam 3 bin 360 Euro biriktiriliyor.
Yıllık yüzde 3 faiz getirisiyle toplam tutar yaklaşık 3 bin 730 Euro'ya ulaşıyor.
Yıllık yüzde 6 getiri sağlayan bir ETF yatırımında birikim yaklaşık 4 bin 160 Euro'ya çıkıyor.
Fon birikim planlarında devlet teşvikiyle toplam 560 Euro'ya kadar ek destek alınabiliyor.
Bu hesaplamalar, aylık düzenli ödemeler üzerinden yapılıyor ve vergi ile yatırım masraflarını içermiyor. ETF yatırımlarında belirtilen getiri garanti edilmiyor.
Devletten yılda 123 Euro ek destek alınabiliyor
İşveren katkısının yanında devlet de belirli koşulları karşılayan çalışanlara tasarruf teşviki sağlıyor.
Arbeitnehmersparzulage olarak bilinen çalışan tasarruf teşviki, uygun yatırım sözleşmeleri üzerinden alınabiliyor.
Fon birikim planına VL ödemesi yapan ve kendi katkılarıyla konut tasarruf sözleşmesine (Bausparvertrag) para yatıran çalışanlar, iki farklı devlet teşvikinden aynı anda yararlanabiliyor.
Şartları karşılayan kişiler için bu desteklerin toplamı yılda 123 Euro'ya kadar çıkabiliyor.
Ancak devlet desteği otomatik olarak ödenmiyor. Çalışanların her yıl gelir vergisi beyannamesiyle teşvik başvurusunda bulunması gerekiyor.
Birikim sözleşmesini yöneten kuruluş, gerekli belgeyi elektronik ortamda vergi dairesine iletiyor. Bunun için çalışanın onayı ve vergi kimlik numarası gerekiyor.
Teşvik tutarları, birikim sözleşmesindeki paranın çekilemediği zorunlu bekleme süresi tamamlandığında toplu olarak ödeniyor.
Başvuru yapmayı unutanlar için de geriye dönük hak bulunuyor. Devlet teşviki dört yıl geriye dönük olarak talep edilebiliyor.
Vergi matrahı belirleyici oluyor
Devletin sunduğu tasarruf desteğinden yararlanma hakkı değerlendirilirken çalışanın brüt maaşı değil, vergilendirilebilir geliri esas alınıyor.
Almanya'da vergilendirilebilir gelir hesaplanırken işle ilgili giderler, özel harcamalar ve çocuklar için uygulanan vergi indirimleri dikkate alınıyor.
Bu nedenle brüt maaşı yüksek görünen bir çalışan da gerekli koşulları karşılayarak devlet desteğinden yararlanabiliyor.
Uzmanlar, çalışanların teşvik hakkından vazgeçmeden önce vergi bildirimlerinde yer alan vergilendirilebilir gelir tutarını kontrol etmelerini öneriyor.
VL sisteminin bazı sınırlamaları da bulunuyor. Birikime aktarılan para belirli bir süre boyunca kullanılamıyor. Ayrıca her yatırım kuruluşu düşük maliyetli ETF seçenekleri sunmuyor.
Bu nedenle sözleşme yapılmadan önce yatırım masraflarının, bekleme süresinin ve sunulan fon seçeneklerinin karşılaştırılması önem taşıyor.
İşverenin sunduğu VL desteğini kullanmayan çalışanlar, sözleşmelerine bağlı olarak yılda 480 Euro'ya kadar ek katkıdan mahrum kalabiliyor. Destekten yararlanmak için uygun birikim sözleşmesinin açılması ve işverene bildirilmesi yeterli olurken devlet teşviki için ayrıca vergi beyannamesi üzerinden başvuru yapılması gerekiyor.