Almanya'da Sosyal Demokrat Parti (SPD), ülkeye uyum sağlamış mültecilerin kalıcı oturum hakkı almasını kolaylaştırmak istiyor. Federal Meclis'teki SPD grubu, yalnızca çalışanları değil, eğitim görenleri, üniversite öğrencilerini ve aile üyelerine bakım sağlayanları da kapsayan yeni bir düzenleme önerdi. SPD'nin hazırladığı plan, CDU/CSU ile yapılan koalisyon anlaşmasındaki şartlardan çok daha geniş bir kesime oturum hakkı tanınmasını öngörüyor.
SPD Meclis Grubu'nun hazırladığı politika belgesinin temelinde "Çalışan Almanya'da kalabilmeli" yaklaşımı bulunuyor. Partiye göre Almanya'da iş hayatına katılan ve topluma uyum sağlayan mültecilere uzun vadeli bir gelecek sunulmalı.
Sadece çalışanlar değil, öğrenciler de yararlanabilecek
SPD'nin önerisine göre kalıcı oturum hakkı için sosyal sigortalı bir işte çalışmak yeterli olabilecek. Mesleki eğitim alanlar, üniversite öğrencileri ve mesleğe hazırlık programlarına katılanlar da bu imkandan yararlanabilecek.
Düzenlemenin kapsamı bununla sınırlı tutulmuyor. Okula devam eden ve eğitimini tamamlayarak topluma uyum sağlama konusunda gerçekçi bir gelecek planı bulunan kişilere de oturum hakkı verilmesi isteniyor.
Ayrıca hasta veya bakıma muhtaç yakınlarıyla ilgilenenler ve küçük çocuklarına baktıkları için henüz çalışamayanlar da öneriye dahil edildi. SPD, bu kişilerin ileride iş hayatına katılabilecek olmalarının uzun süreli oturum izni değerlendirmesinde dikkate alınmasını talep ediyor.
Suriyeliler ve Ukraynalılar için oturum uyarısı
SPD Meclis Grubu, mevcut oturum düzenlemelerinin özellikle koruma statüsünü kaybetme riski bulunan kişiler açısından yetersiz olduğunu düşünüyor.
Partinin hazırladığı belgede, yabancı nitelikli çalışan statüsü üzerinden oturum izni almanın ağır bürokratik şartlara bağlı olduğu vurgulandı.
Özellikle Almanya'da çalışan ancak geçici oturum iznine sahip olan çok sayıda Suriyeli ve Ukraynalının durumuna dikkat çekildi.
SPD, bu kişilerin ülkelerine gönderilmesinin iş gücü piyasasında ciddi sorunlara neden olabileceğini savundu. Hazırlanan belgede şu değerlendirmeye yer verildi:
"Birçoğu toplum için hayati öneme sahip işlerde çalışan ve Almanya'ya uyum sağlamış bu insanları zorla ülkelerine geri gönderirsek iş gücü piyasasındaki durum daha da ağırlaşacaktır."
SPD Federal Meclis Milletvekili Hakan Demir de önerinin yalnızca belirli ülke vatandaşlarını hedeflemediğini belirtti.
Demir, "Oturum hakkı yalnızca Ukraynalıları ve Suriyelileri değil, kendi imkanlarıyla oturumlarını güvence altına alamayan ve topluma katkıda bulunan herkesi kapsıyor" dedi.
Koalisyon anlaşmasında şartlar daha ağır
SPD'nin yeni önerisi, CDU, CSU ve SPD arasında imzalanan koalisyon anlaşmasında yer alan oturum düzenlemesinden önemli ölçüde ayrılıyor.
Mevcut koalisyon anlaşması, yalnızca belirli şartları karşılayan ve sınır dışı edilmeleri geçici olarak durdurulan yabancılara süreli oturum izni verilmesini öngörüyor.
Anlaşmaya göre bu haktan yararlanacak kişilerin kimliklerinin tespit edilmiş olması, herhangi bir yasa ihlalinde bulunmamaları, Almanya'ya iyi uyum sağlamaları ve yeterli Almanca bilmeleri gerekiyor.
Ayrıca en az bir yıldır sosyal sigortalı olarak çalışmaları ve geçimlerini büyük ölçüde kendi kazançlarıyla karşılamaları şart koşuluyor.
Ancak bu koşulları karşılamak da tek başına yeterli değil. Düzenleme, 31 Aralık 2024 itibarıyla Almanya'da kesintisiz en az dört yıldır yaşayan ve Duldung statüsünde bulunan kişileri kapsıyor.
Koalisyon anlaşmasında bu uygulamanın 31 Aralık 2027'de sona ermesi de öngörülüyor.
Duldung statüsündekiler için ne anlama geliyor?
Almanya'da Duldung, ülkeyi terk etme yükümlülüğü bulunduğu halde belirli nedenlerle sınır dışı edilemeyen kişilere verilen geçici bir statü.
Ailevi nedenler, kimlik belgelerinin bulunmaması veya sağlık sorunları nedeniyle sınır dışı işlemleri ertelenebiliyor. Ancak Duldung kalıcı oturum hakkı sağlamıyor ve her zaman belirli bir süre için veriliyor.
SPD'nin hazırladığı yeni öneri ise mevcut sınırlamaların ötesine geçerek Almanya'da çalışan, eğitim alan veya ailevi sorumluluklar üstlenen daha fazla kişinin oturumunu güvence altına almayı amaçlıyor.
Henüz bir yasa değişikliğine dönüşmeyen önerinin hayata geçirilmesi için koalisyon ortakları arasında uzlaşma sağlanması gerekiyor.