Almanya'da Federal İdare Mahkemesi, kendi gelirini elde eden çocuklara ödenen nafaka avansının belirli koşullarda geri alınabileceğine karar verdi. Thüringen eyaletinde yaşayan 17 yaşındaki bir gencin açtığı davada, 314 Euro'luk geri ödeme talebi hukuka uygun bulundu. Karar, nafaka avansı alan ve meslek eğitimine başlayarak gelir elde eden gençleri yakından ilgilendiriyor.
Almanya'da tek ebeveynli ailelere yönelik nafaka avansı (Unterhaltsvorschuss), diğer ebeveynin nafaka yükümlülüğünü yerine getirmemesi veya ödemeleri düzenli yapmaması durumunda devlet tarafından sağlanıyor. Çocuğun okuldan ayrılarak çalışmaya başlaması ve kendi gelirini elde etmesi halinde ise ödenen yardım miktarı azaltılıyor.
Meslek eğitimine başladı, 314 Euro borç çıkarıldı
Thüringen eyaletinin Gera kentinde yaşayan 17 yaşındaki genç, Eylül 2022'de perakende satış alanında meslek eğitimine başladı. Aylık brüt 1.100 Euro, net 882 Euro gelir elde eden gencin yeni durumu, annesi tarafından Ağustos 2022'nin sonunda belediyeye bildirildi.
Ancak belediye, Eylül ayında nafaka avansını herhangi bir kesinti yapmadan tam olarak ödedi. Daha sonra ödemenin hatalı olduğunu belirleyen kurum, o aya ilişkin yardım kararını geriye dönük olarak iptal etti.
Gence, fazla ödendiği belirtilen 314 Euro'nun geri verilmesi gerektiği bildirildi.
İlk mahkeme genci haklı buldu
Geri ödeme talebini kabul etmeyen genç, Gera İdare Mahkemesinde dava açtı. Mahkeme, Haziran 2025'te verdiği kararla genci haklı buldu.
Kararın gerekçesinde, çocukların yasal temsilcileri olan ebeveynlerinin kendileri adına oluşturduğu borçlardan yalnızca 18 yaşına girdikleri tarihte sahip oldukları mal varlığı kadar sorumlu tutulabileceği belirtildi.
Davacı gencin herhangi bir mal varlığı bulunmadığı için 314 Euro'luk borcu ödemekle yükümlü olmadığına hükmedildi.
Federal mahkemeden farklı karar çıktı
Dosyanın taşındığı Leipzig'deki Federal İdare Mahkemesi ise yerel mahkemenin kararını bozdu.
Federal hakimler, çocukları ebeveynlerinden kaynaklanan borçlara karşı koruyan sorumluluk sınırlamasının nafaka avansının geri alınmasında geçerli olmadığına karar verdi.
Mahkeme, buna karşılık kamu kurumlarının geri ödeme taleplerinde kişilerin aşırı borçlanmasını önleyecek korumaları dikkate alması gerektiğini vurguladı.
Geri ödemede gelir durumu dikkate alınacak
Federal İdare Mahkemesi, Gera'daki davada talep edilen 314 Euro'nun gencin aylık 882 Euro'luk net geliriyle karşılaştırıldığında makul bir tutar olduğu sonucuna vardı.
Hakimler, özellikle borcun taksitlerle ödenebilmesi halinde geri ödeme yükümlülüğünün uygun olacağını belirtti.
Böylece belediyenin Eylül 2022 için verdiği nafaka avansı kararını geriye dönük olarak iptal etmesinin önünde hukuki engel bulunmadığına hükmedildi.