Baden-Württemberg genelinde restoranlardan eski kızartma yağlarının çalınması vakaları dikkat çekici biçimde çoğaldı. Hırsızların hedefi, ilk bakışta değersiz gibi görünen ancak kara borsada yüksek getirisi olan bir hammadde: kullanılmış yemek yağı.
Giengen an der Brenz’deki bir restoranın garajı, kimliği belirsiz kişilerce gece saatlerinde zorla açıldı. Yaklaşık 300 litre kullanılmış yağ dolu bir çöp konteyneri çalındı. Ulm Emniyeti’nden yapılan açıklamaya göre olay, bölgedeki benzer vakalardan sadece biri.
Restoranlardan tonlarca yağ kayboluyor
Eyalet genelinde kızartma yağlarının çalındığına dair çok sayıda bildirim alınıyor. Polis, hem hızlı servis yapan restoranlarda hem de klasik lokantalarda hırsızlıkların yaşandığını belirtiyor. Bazı olaylarda birkaç yüz litre yağ kaybolurken, Heidenheim bölgesinde birkaç ton yağın ortadan kaybolduğu bildirildi. Son haftalarda Sindelfingen, Ludwigsburg ve Hockenheim şehirlerinde de benzer vakalar tespit edildi.
Baden-Württemberg eyaletinde yer alan Rhein-Neckar bölgesindeki Hockenheim’da, polis 12 varil dolusu kullanılmış yağı ele geçirdi. Ancak Stuttgart’taki İçişleri Bakanlığı, olayların henüz eyalet çapında bir fenomene dönüşmediğini duyurdu. Ludwigsburg ve Ulm polisleri soruşturmanın erken aşamada olduğunu ve şüphelilerin motivasyonuna dair bilgi paylaşmadıklarını açıkladı.
Kara borsada el değiştiriyor
Alman Atık, Su ve Döngüsel Ekonomi Birliği, çalınan yağların yenilenebilir yakıt üretiminde kullanılan değerli bir hammadde olduğunu hatırlatıyor. Bu yağlar, özel tesislerde işlenerek biodizel üretiminde kullanılıyor.
Birlik Sözcüsü, bu tür atık yağların yasal alıcılar için sıkı sertifikasyon şartlarına tabi olduğunu, çalınan yağların bu kriterleri karşılamadığı için genellikle resmî olmayan yollardan, özellikle de Hollanda’ya nakledilerek nakit karşılığı satıldığını belirtti.
Birliğe göre Almanya genelinde 80 ila 100 arası uzman atık işleme firması bu alanda faaliyet gösteriyor. Ancak 2022’den bu yana hırsızlık vakalarında büyük artış gözlendi; özellikle 2023-2025 döneminde belirgin bir yükseliş yaşandı.
Yalnızca 2023 yılında ülke genelinde 7.000’den fazla olay polise bildirildi. Ancak neredeyse tüm davalar, savcılıklarca “önemsiz veya fırsat suçu” olarak değerlendirilip kapatıldı. Bu durumun hem restoran sahiplerine hem de atık toplayan şirketlere ciddi maddi kayıplar yaşattığı ifade ediliyor.
Kullanılmış yağdan yakıta giden yol
Saarland Radyosu’nun haberine göre restoran sahipleri, eski yağları geri dönüşüm firmalarına satıyor; bu firmalar ise ürünü rafinelere veya işleme tesislerine devrediyor.
ADAC Württemberg’in açıklamasına göre klasik biodizel üretiminde “transesterifikasyon” adı verilen bir kimyasal süreç uygulanıyor. Temizlenmiş yağ, metanol ile tepkimeye sokularak dizel benzeri bir yakıt haline geliyor. HVO olarak bilinen yakıt türünde ise yağ, hidrojenle işlemden geçirilerek yüksek kaliteli bir dizel yakıtına dönüştürülüyor.
Bu yakıt türü, fossil dizel ile neredeyse aynı kimyasal yapıya sahip. Ancak B100 tipi biodizel yalnızca belirli motorlarda kullanılabiliyor. HVO100 yakıtı ise birçok modern otomobil, kamyon ve otobüs için uygun. Yine de bu yakıtların piyasadaki payı düşük, çünkü mevcut üretim kapasitesi sınırlı.