Almanya’da yasal bakım sigortasının ağırlaşan mali sorunlarını çözmek için hazırlanan reform, koalisyon içinde anlaşmazlığa yol açtı. SPD, Sağlık Bakanı Linnemann’ın hazırladığı taslağın yapısal sorunlara çözüm getirmediğini savunuyor ve değişiklik yapılmaması halinde kabine onayını engelleyebileceğinin sinyalini veriyor.
Yasal Sağlık ve Bakım Sigortaları Birliği’ne göre bakım sigortasında ek kaynak bulunmazsa ekim ayından itibaren ödemelerin karşılanmasında ciddi sorun yaşanabilir. Kurum, 2027’de finansman ihtiyacının 10 milyar Euro’ya ulaşabileceğini öngörüyor.
Hükümet bu nedenle reform paketini kabineden geçirmek istiyor. Sağlık Bakanı Linnemann’ın hazırladığı taslağın çarşamba günü kabinede ele alınması planlanıyor. Hükümet daha önce de 30 Eylül’de kabine kararı alınmasının hedeflendiğini açıklamıştı.
Koalisyon yönetimi çözüm arıyor
SPD’nin itirazlarının ardından hükümet ve koalisyonun üst düzey isimleri arasında yoğun görüşmeler başladı. Başbakan Friedrich Merz, Linnemann ve Maliye Bakanı Lars Klingbeil’in yüz yüze görüşmesi programların uyuşmaması nedeniyle yapılamadı. Buna karşılık telefon veya video konferans yoluyla temas kurulabileceği belirtildi. Başbakanlık Bakanı Nina Warken’ın da görüşmelere dahil olduğu bildirildi.
Hükümet Sözcü Yardımcısı Steffen Meyer, temasların farklı gruplar halinde sürdüğünü belirterek “Görüşmeler çok farklı bileşimlerde yapılıyor. Sürece dahil olması gereken herkes görüşmelerde yer alıyor.” dedi.
Linnemann ise kabine toplantısından hemen önce uzlaşma arayışının olağan dışı olmadığını savundu. Sağlık sigortası reformunu örnek gösteren bakan, “Kabinede ele alınmasından sadece iki saat önce konu üzerinde uzlaşmıştık.” ifadelerini kullandı.
SPD bakım masraflarına tavan istiyor
Koalisyondaki temel anlaşmazlıklardan biri, huzurevi ve bakım evi masraflarında sigortalıların cebinden ödediği paylarla ilgili.
SPD, kişilerin ödemek zorunda kaldığı tutara üst sınır getirilmesini istiyor. Linnemann ise bu öneriye karşı çıkarak böyle bir uygulamanın “sorunu çözmeyeceğini” söyledi.
Sağlık Bakanı, kısa vadeli önlemlerin ardından bakım sigortasının yapısal olarak yeniden düzenlenmesi için bir komisyon kurulmasını savunuyor. Komisyonun 2027 ilkbaharına kadar önerilerini hazırlaması planlanıyor.
SPD’nin sağlık politikaları sözcüsü Christos Pantazis ise çarşamba gününe kadar taslakta değişiklik yapılması gerektiğini söyledi. Pantazis, yasal ve özel bakım sigortaları arasında mali yük açısından ciddi fark bulunduğunu belirterek “Yasal bakım sigortasında, özel bakım sigortasıyla karşılaştırıldığında açık bir adalet sorunu var.” dedi.
SPD’li siyasetçi, iki sistem arasında mali dengeleme mekanizması kurulmasını talep etti.
Özel Sağlık ve Bakım Sigortaları Birliği ise bu öneriye karşı çıktı. Birliğin Yönetim Kurulu Başkanı Thomas Brahm, özel ve sosyal bakım sigortaları arasında mali kaynak veya yaşlılık karşılıklarının aktarılmasının “anayasa hukuku açısından savunulabilir olmadığını” belirtti.
Yıllık 5,3 milyar Euro tartışması
CDU’nun çalışan kanadının başındaki Dennis Radtke de reformun yalnızca tasarrufa odaklanmaması gerektiğini söyledi.
Radtke, “Bakım reformu bir kez daha sadece tasarruf yasasına dönüşmemeli.” diyerek gerçek yapısal değişikliklere ihtiyaç olduğunu savundu. Özellikle bakım sigortasının doğrudan görevi olarak görülmeyen giderlerin yeniden değerlendirilmesini istedi.
Tartışmanın merkezinde, yakınlarına evde bakım veren kişiler için ödenen emeklilik sigortası primleri bulunuyor. Eleştiriler, toplumun genelini ilgilendiren bu giderlerin bakım sigortasından değil vergi gelirlerinden karşılanması gerektiği yönünde.
Yasal Sağlık ve Bakım Sigortaları Birliği’ne göre bu kalemin federal bütçeden karşılanması, bakım sigortasına yılda yaklaşık 5,3 milyar Euro mali rahatlama sağlayabilir.
Federal Hükümet’in bakım sorumlusu Katrin Staffler da finansmanı kısa vadede güvence altına alacak hızlı bir kabine kararı istedi. Staffler, Corona döneminde bakım sigortasının federal bütçe adına karşıladığı yaklaşık 5 milyar Euro’nun geri ödenmesi gerektiğini söyledi.
Staffler’a göre uzmanlardan oluşacak bir komisyon daha sonra bakım sigortasının uzun vadede nasıl sürdürülebilir hale getirileceğine yönelik çözüm hazırlamalı.
Yeşiller’in bakım politikaları uzmanı Simone Fischer de Maliye Bakanı Klingbeil’den Corona dönemine ait maliyetlerin bakım sigortasına geri ödenmesini istedi. Union ile SPD arasındaki tartışmayı “sorumsuzca” olarak nitelendiren Fischer, “Bakıma muhtaç kişiler ve yakınları güvenceye ve öngörülebilirliğe ihtiyaç duyuyor.” dedi.
Sol Parti Meclis Grubu Başkanı Sören Pellmann ise Linnemann’ın planlarına sert tepki gösterdi. Bakanı bakım sisteminde “motorlu testere kullanmakla” suçlayan Pellmann, kişisel ödemelere tavan getirilmesinin reddedilmesini eleştirdi.
Pellmann, bazı bakım evi sakinlerinin bugün ayda 3 bin 600 Euro’dan fazla tutarı kendi cebinden ödemek zorunda kaldığını belirterek Linnemann’ın tutumunu bu kişiler açısından “açık bir meydan okuma” olarak değerlendirdi.