Almanya’da 27 Eylül 2026’dan itibaren süpermarket ve drogerilerde çevreyle ilgili yanıltıcı reklam ifadelerine karşı yeni dönem başlayacak. Ürün ambalajlarında kullanılan “sürdürülebilir”, “iklim nötr”, “yeşil” veya “çevre dostu” gibi ifadeler artık somut ve doğrulanabilir bir gerekçe olmadan kullanılamayacak.
Yeni düzenlemenin temelinde, Avrupa Birliği’nin tüketicileri yeşil dönüşüm sürecinde güçlendirmeyi amaçlayan 2024/825 sayılı EmpCo Direktifi bulunuyor. Mart 2024’te AB düzeyinde yürürlüğe giren direktif, Almanya’da Şubat 2026’da iki ayrı yasal düzenlemeyle ulusal mevzuata aktarıldı. Değişiklikler hem Haksız Rekabete Karşı Yasa’yı hem de tüketici sözleşmelerine ilişkin kuralları kapsıyor.
Amaç, Aldi ve Rewe gibi marketlerde satılan ürünlerde çevreyle ilgili iddiaların tüketiciyi yanıltmasını önlemek. Üreticiler bundan sonra kullandıkları çevresel ifadelerin neye dayandığını ve ürünün ya da üretim sürecinin hangi bölümünü kapsadığını açık biçimde ortaya koymak zorunda olacak.
“İklim nötr” ifadesine sıkı sınırlama
Yeni kuralların en dikkat çekici bölümlerinden biri, karbon dengeleme projelerine dayanılarak yapılan ürün bazlı iklim iddialarını ilgilendiriyor.
Şampuan, yoğurt veya deterjan gibi ürünlerin “iklim nötr” olduğu yönündeki reklamlar bugüne kadar şirketin kendi tedarik zinciri dışındaki CO2 dengeleme projelerine dayandırılabiliyordu. Güney Amerika’daki ağaçlandırma projeleri bunun örneklerinden biriydi.
Yeni düzenlemeye göre bu tür dengeleme yöntemlerine dayanarak bir ürünün iklim açısından nötr olduğu izlenimini veren reklamlar yanıltıcı kabul edilecek ve ürün reklamlarında kullanılamayacak.
“Yeşil”, “eko” veya “çevre dostu” gibi genel ifadeler de tek başına yeterli olmayacak. Şirketlerin bu iddiaları açık ve denetlenebilir bilgilerle desteklemesi gerekecek.
Yasal zorunluluk avantaj gibi gösterilemeyecek
Düzenleme, zaten yasaların zorunlu tuttuğu özelliklerin özel bir ürün avantajı gibi pazarlanmasını da engelliyor.
Örneğin bir ürünün yasaklanmış zararlı maddeleri içermediğinin özellikle öne çıkarılması, bu durum yasal standardın üzerinde ek bir özellik sağlamıyorsa yeni kurallara aykırı olacak. Böylece şirketler herkes için geçerli olan asgari yasal şartları kendilerine özgü bir üstünlük gibi sunamayacak.
Şirketlerin kendi çevre etiketleri de mercek altında
Sürdürülebilirlik etiketlerinde de yeni kriterler uygulanacak. Almanya Federal Çevre Dairesi'ne göre gelecekte yalnızca kamu kurumları tarafından verilen veya bağımsız üçüncü taraf sertifikasyon sistemlerine dayanan etiketlere izin verilecek.
Şirketlerin kendi hazırladığı ve kriterleri bağımsız biçimde denetlenmeyen çevre etiketleri ise kullanılamayacak.
Bu değişiklik Rewe’nin “Pro Planet” ve Rapunzel’in “Hand in Hand” etiketleri gibi şirket bağlantılı uygulamaları da ilgilendiriyor. Bu etiketlerin kullanılmaya devam edebilmesi için yeni yasal şartları karşıladıklarının ortaya konulması gerekecek.
Kurallara uymayan şirketler ihtar ve ihtiyati tedbir gibi hukuki işlemlerle karşılaşabilecek.