Almanya’nın birleşmesinin üzerinden 36 yıl geçmesine rağmen doğu ve batı eyaletleri arasındaki gelir farkı kapanmadı. Federal İstatistik Dairesi verilerine göre geçen yıl doğudaki hanelerin kullanabileceği ortalama net gelir, batıdakilere kıyasla 7 bin 247 Euro daha düşük kaldı.
Funke Medya Grubu gazetelerinin aktardığı verilere göre Berlin ile beş doğu eyaletinde hanelerin yıllık ortalama kullanılabilir net geliri 42 bin 259 Euro olarak hesaplandı. Batı Almanya’da ise bu rakam 49 bin 506 Euroya ulaştı.
Verilerin BSW partisinin Federal İstatistik Dairesi'ne yaptığı başvuru üzerine sağlandığı belirtildi. Hesaplamaya ücretlerin yanı sıra emekli aylıkları, kira ve sermaye gelirleri de dahil edildi. Vergiler, sosyal güvenlik primleri ve haneler arasındaki düzenli para transferleri ise gelirden düşüldü.
Gelir farkı son yıllarda büyüdü
Doğu ile batı arasındaki farkın son üç yıldaki seyri de dikkat çekti. Doğudaki hanelerin kullanılabilir net geliri 2023'te batıdan 6 bin 979 Euro, 2024'te ise 7 bin 80 Euro daha düşüktü. Geçen yıl fark 7 bin 247 Euroya çıktı.
Eyaletler arasında en düşük ortalama kullanılabilir hane geliri 38 bin 284 Euro ile Saksonya-Anhalt'ta kaydedildi. Saksonya 39 bin 500 Euro ile ikinci sırada yer aldı.
Listenin alt sıralarında yalnızca doğu eyaletleri bulunmuyor. Bremen'de ortalama gelir 39 bin 955 Euro olarak hesaplandı. Mecklenburg-Vorpommern'de 40 bin 818 Euro, Thüringen'de 42 bin 959 Euro, Brandenburg'da 45 bin 569 Euro ve Berlin'de 45 bin 646 Euro seviyesine ulaşıldı.
En yüksek ortalama ise 53 bin 67 Euro ile Bavyera'da görüldü. Bavyera'yı 51 bin 923 Euro ile Baden-Württemberg, 49 bin 538 Euro ile Hessen, 48 bin 813 Euro ile Rheinland-Pfalz ve 48 bin 455 Euro ile Kuzey Ren-Vestfalya izledi.
Federal İstatistik Dairesi'nin 2025 ücret verileri de doğu-batı ayrımının çalışanların kazançlarında sürdüğünü gösteriyor. Tam zamanlı çalışanların medyan brüt yıllık kazancı doğu eyaletlerinde Berlin hariç 46 bin 13 Euro, batıda ise 55 bin 435 Euro olarak açıklanmıştı.
Ekonomik yakınlaşma yavaş ilerliyor
Gelir farkına paralel olarak doğu eyaletlerinin batının ekonomik seviyesine yaklaşma sürecinde de önemli sorunlar bulunuyor. Alman Ekonomi Enstitüsü'nün (IW) kullandığı Birlik Endeksi; kişi başına ekonomik üretim, verimlilik, sermaye stoku, araştırma ve geliştirmede nitelikli çalışanların payı, iş gücüne katılım, işsizlik ve serbest çalışan oranı gibi göstergeleri birlikte değerlendiriyor.
Kaynakta aktarılan yeni verilere göre beş doğu eyaleti 2025'te batının ekonomik seviyesinin yaklaşık yüzde 79'una ulaştı. Bir yıl önce bu oran yüzde 78'in biraz üzerindeydi.
Bazı göstergelerde ise ilerleme oldukça sınırlı. Doğuda iş gücüne katılımın batıya oranı 2010'da yüzde 89'a yaklaşırken 2025'te yüzde 85'in biraz üzerine geriledi. Makine, fabrika, yol ve binalar gibi ekonomik varlıkları kapsayan kişi başına sermaye stokunda da son 15 yılda sınırlı ilerleme kaydedildi. Araştırma ve geliştirme personelinde doğu eyaletleri batının seviyesinin yalnızca yüzde 46'sının biraz üzerine çıkabildi.
IW'nin önceki çalışmaları da doğu eyaletlerinde yatırımların ve ekonomik yakınlaşmanın uzun süredir yavaşladığına işaret ediyor. Enstitü, özellikle demografik gelişmeler ile büyük ve araştırma ağırlıklı şirketlerin azlığını yapısal sorunlar arasında gösteriyor.
Nüfus kaybı ekonomiyi zorlayabilir
Doğu Almanya'da Tesla'nın Brandenburg Grünheide'deki fabrikası, Dresden'deki güçlü çip sektörü ve yenilenebilir enerji yatırımları olumlu gelişmeler arasında gösteriliyor. Ancak nüfus yapısındaki değişim gelecek yıllar açısından önemli bir risk olarak değerlendiriliyor.
IW'nin güncel çalışmalarına göre göçün olmadığı bir senaryoda doğu eyaletlerinde çalışma çağındaki nüfusun 2045'e kadar beşte birden fazla azalması söz konusu olabilir. Enstitü, yabancı çalışanların şimdiden bölge ekonomisi ve nitelikli iş gücü ihtiyacı açısından önemli rol oynadığına dikkat çekiyor.
2025'te Alman vatandaşı olmayan çalışanların Doğu Almanya'da oluşturduğu doğrudan katma değer 68,3 milyar Euroya ulaştı. Bu tutar bölgedeki toplam katma değerin yüzde 10,5'ine karşılık geldi.