Almanya’da çalışırken İspanya’ya yerleşmek ve mevcut işini evden sürdürmek isteyenleri önemli yasal yükümlülükler bekliyor. İşverenin homeoffice izni vermesi, başka bir ülkeden kalıcı olarak çalışmak için yeterli olmayabiliyor. Özellikle vergi, sağlık sigortası ve sosyal güvenlik kuralları, taşınma sonrasında hem çalışanlar hem de işverenler açısından beklenmedik sonuçlar doğurabiliyor.
Almanya’daki işini koruyarak İspanya’ya taşınmak ilk bakışta kolay bir seçenek gibi görünse de iki ülkenin farklı yasal düzenlemeleri süreci karmaşık hale getirebiliyor. İş sözleşmesinin değişmemesi veya maaşın Almanya’dan ödenmeye devam etmesi, çalışanın Almanya’daki mevcut vergi ve sosyal güvenlik koşullarını koruyacağı anlamına gelmiyor.
Bu nedenle kalıcı olarak yurt dışından çalışmayı planlayanların, taşınmadan önce işverenleriyle anlaşması ve çalışma düzeninin hukuki sonuçlarını değerlendirmesi gerekiyor.
183 gün kuralına güvenmek yeterli değil
İspanya’ya taşınmayı planlayan çalışanların dikkat etmesi gereken konuların başında gelir vergisi geliyor. Yaygın olarak bilinen 183 gün kuralı, hangi ülkede vergi ödeneceğini belirleyen tek ölçüt değil.
Bir kişinin yaşam merkezini kalıcı olarak İspanya’ya taşıması, Almanya’da evini korusa bile İspanya’da vergi mükellefi sayılmasına yol açabiliyor.
Ayrıca Almanya ile İspanya arasındaki çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması da devreye giriyor. Maaşın hangi ülkede vergilendirileceği belirlenirken çalışanın işini fiilen nerede yaptığı dikkate alınıyor.
Dolayısıyla Alman bir şirketten maaş alan ancak işini sürekli İspanya’daki evinden yürüten kişinin gelir vergisini yalnızca Almanya’da ödeyeceğinin garantisi bulunmuyor.
Alman sağlık sigortası devam etmeyebilir
Taşınma sonrasında karşılaşılabilecek bir diğer önemli değişiklik sosyal güvenlik alanında yaşanıyor.
Avrupa Birliği kurallarına göre çalışanlar, prensip olarak aynı anda yalnızca bir üye ülkenin sosyal güvenlik sistemine tabi olabiliyor. Hangi ülkenin sisteminin geçerli olacağı ise çalışmanın nerede ve ne ölçüde yapıldığına bağlı olarak belirleniyor.
Bu nedenle Almanya’daki işine devam eden bir çalışan, İspanya’ya kalıcı olarak yerleştiğinde Alman sosyal güvenlik sisteminde otomatik olarak kalamıyor.
Sınır ötesi homeoffice çalışmalarında bazı istisnai düzenlemeler bulunuyor. Belirli koşulların sağlanması halinde Alman sosyal güvenlik sistemine bağlı kalmak mümkün olabiliyor. Ancak işin sürekli olarak İspanya’dan yürütülmesi durumunda İspanyol sosyal güvenlik sistemi geçerli hale gelebiliyor.
Bu değişiklik, çalışanın sağlık sigortası ve diğer sosyal güvenlik yükümlülükleri açısından da önem taşıyor.
Alman şirketlere de vergi yükümlülüğü doğabilir
İspanya’dan kalıcı olarak çalışmanın sonuçları yalnızca çalışanlarla sınırlı değil. Almanya merkezli şirketler de çalışanlarının başka bir ülkeden görev yapması nedeniyle yeni vergi ve idari yükümlülüklerle karşılaşabiliyor.
Buradaki temel konulardan biri, çalışanın İspanya’daki faaliyetlerinin Alman şirketi açısından vergisel anlamda bir iş yeri oluşturup oluşturmadığı.
Her homeoffice uygulaması böyle bir sonuç doğurmuyor. Çalışanın görevleri, şirket adına sahip olduğu yetkiler ve İspanya’daki çalışma yerinin şirket faaliyetleri açısından önemi değerlendirmede belirleyici olabiliyor.
İspanya’da vergisel açıdan bir iş yeri oluşması halinde Alman şirketinin bu ülkede vergi ve idari yükümlülükleri ortaya çıkabiliyor.
Bazı Alman şirketlerinin çalışanlarına yurt dışından kalıcı homeoffice izni vermemesinin nedenlerinden biri de bu riskler. Bazı işverenler ise ancak gerekli hukuki ve vergisel incelemeler tamamlandıktan sonra böyle bir çalışma modelini kabul ediyor.
Taşınmadan önce işverenle anlaşmak gerekiyor
Almanya’daki işini bırakmadan İspanya’ya yerleşmek ve kalıcı olarak evden çalışmak mümkün. Ancak bunun için yalnızca işverenin sözlü veya yazılı homeoffice onayı yeterli olmayabiliyor.
Taşınmadan önce çalışanın hangi ülkede vergi mükellefi sayılacağı, maaşının nerede vergilendirileceği ve hangi ülkenin sosyal güvenlik sistemine bağlı olacağı netleştirilmeli.
Aynı zamanda işverenin İspanya'da karşılaşabileceği olası vergi ve idari yükümlülüklerin de değerlendirilmesi gerekiyor.
Almanya’daki iş sözleşmesinin devam etmesi, Alman vergi ve sosyal güvenlik kurallarının değişmeden uygulanacağı anlamına gelmiyor. Bu nedenle kalıcı taşınma kararı alınmadan önce iki ülkenin kurallarına uygun bir çalışma düzeni oluşturulması önem taşıyor.