Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Türkiye’den tutuklu milletvekili Can Atalay’ı derhal serbest bırakmasını istedi. Salı günü açıklanan kararda, Atalay’ın milletvekili dokunulmazlığına rağmen cezaevinde tutulmasının “onu susturmayı” amaçladığı belirtildi. Mahkeme, bu tutumun insan hakları savunucularının çalışmalarını da caydırıcı biçimde etkilediğine hükmetti.
AİHM, Atalay’ın özgürlük ve serbest seçim haklarının ihlal edildiğine karar verdi. Türkiye ayrıca Atalay’a 32 bin 500 Euro tazminat ödemeye mahkum edildi.
Avukat ve insan hakları savunucusu Atalay, hükümeti devirmeye teşebbüs suçlamasıyla 18 yıl hapse mahkum edildi ve 2022’den bu yana cezaevinde. Osman Kavala’nın çevresindeki yedi kişiden biri olan Atalay, 2023’te milletvekili seçilmesinin ardından da tahliye edilmedi.
Anayasa Mahkemesi, Atalay’ın milletvekili dokunulmazlığından yararlanması gerektiğine ve serbest bırakılmasına hükmetmişti. Ancak Yargıtay, bu kararları uygulamayı reddetti.
Avrupa Konseyi’nden kararların uygulanması çağrısı
Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi Başkanı Petra Bayr, kısa süre önce Türkiye’de Osman Kavala’nın da aralarında bulunduğu bazı tutukluları ziyaret etti. Bayr, pazartesi günü yaptığı açıklamada, Türkiye’nin Avrupa Konseyi’nin her üyesi gibi AİHM kararlarını uygulamakla yükümlü olduğunu belirtti. Kararların tavsiye değil, yerine getirilmesi gereken yükümlülükler olduğunu vurguladı.
Gezi Parkı protestoları davası
Atalay ve Kavala’nın da aralarında bulunduğu kişilere verilen mahkumiyet kararlarının arka planında, 2013’te İstanbul’daki Gezi Parkı’nda başlayan protestolar bulunuyor. Hükümetin park alanına alışveriş merkezi yapma planına karşı başlayan eylemler kısa sürede ülke geneline yayıldı. Polis protestolara müdahale etti.
Uluslararası Af Örgütü’ne göre protestoların ardından 5 bin 500 kişi hakkında ceza soruşturması yürütüldü.