AB’nin Schengen sınırlarında AB dışından gelen yolcular için uygulamaya aldığı Giriş-Çıkış Sistemi (EES) dokuz ülkede planlanan takvime yetişmedi. Fransa, Almanya, İtalya, Yunanistan ve Portekiz’in de aralarında bulunduğu ülkeler, yoğun havalimanları ve sınır geçişlerinde biyometrik kontrolleri tam olarak uygulayabilmek için Brüksel’den ek süre istedi.
EES’nin 6 Eylül itibarıyla eksiksiz uygulanması planlanıyordu. Ancak Fransa, Almanya, İtalya, Yunanistan, Portekiz, Malta, Hollanda, İsviçre ve Belçika geçiş süresinin uzatılmasını talep etti. İlk aşamada sorun yaşayan İspanya ise sistemi artık tam olarak uyguluyor.
Sistem milyonlarca yolcuyu kaydetti
AB tarafından ilk kez 2017’de kabul edilen EES, geçen yıl ekim ayında resmen devreye alındı. Sistemin başlangıçta nisan ayında tam kapasiteyle çalışması öngörülüyordu. Özellikle Yunanistan ve Portekiz’de yaşanan ilk sorunların ardından üye ülkelere ek süre tanındı.
AB kaynaklarına göre EES kapsamında bugüne kadar yaklaşık 200 milyon kayıt oluşturuldu. Schengen Bölgesi’ne giriş koşullarını karşılamayan yaklaşık 70 bin kişinin sınırdan geçişine izin verilmedi. Haziran ayında bu sayı 43 bin 700 seviyesindeydi.
Girişi engellenenler arasında gerekli vizeye sahip olmayanlar ve izin verilen kalış süresini aşan kişiler bulunuyor. İngiliz vatandaşları açısından da 90 günlük kalış süresinin aşılması sistem tarafından tespit edilebiliyor.
Parmak izi ve yüz görüntüsü kayıtlarının, sahte pasaport veya kimlik belgesi kullanan kişilerin belirlenmesinde de etkili olduğu bildirildi. Farklı pasaportlarla seyahat etmeye çalışan bazı kişilerin biyometrik veriler sayesinde yakalandığı belirtildi.
Büyük havalimanlarında biyometrik kontrol başladı
Ek süre isteyen dokuz ülkedeki gecikme bütün sınır kapılarını kapsamıyor. Brüksel’deki Eurostar terminali ile Anvers Limanı’nda parmak izi uygulaması başladı. Ancak sistem henüz tüm havalimanlarında aynı düzeyde çalışmıyor.
Avrupa’nın en yoğun uluslararası merkezleri arasında bulunan Frankfurt ve Amsterdam Schiphol havalimanlarında biyometrik veriler alınıyor. Bazı küçük havalimanlarında ise hazırlıkların tamamlanmadığı belirtiliyor.
AB kaynaklarına göre yaklaşık 1.500 sınır geçiş noktasından yalnızca 12’sinde sorun devam ediyor.
Fransa ayrıca, Fransız polisinin İngiltere topraklarında sınır kontrolü yaptığı Dover Limanı’nda biyometrik kontrolleri henüz başlatmadı.
Mevzuata göre parmak izi ve yüz görüntüsü almayan ülkeler artık EES kurallarına aykırı hareket etmiş sayılıyor. Ancak Brüksel’deki kaynaklar, gecikme yaşayan ülkeler hakkında yaptırım süreci başlatılmayacağını belirtiyor.
Yoğunluk ve uzun kuyruklar sorun oldu
Sistemin özellikle yoğun seyahat dönemlerinde havalimanlarında yaratabileceği yığılma daha önce de tartışma konusu olmuştu. AB, yaz aylarında saatte 3 bin yolcunun gelebildiği küçük bir bölgesel havalimanında biyometrik kayıt için yalnızca dört kabin bulunduğunu açıklamıştı.
Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği temmuz ayında EES'nin tamamen askıya alınmasını istemişti. Birlik, İspanya, İtalya, Yunanistan ve Belçika'daki gecikmeler nedeniyle bazı yolcuların aktarmalı uçuşlarını kaçırdığını bildirmişti.
Ryanair da Malaga ve Palma dahil bazı havalimanlarında uzun kuyruklar yaşanabileceği uyarısında bulunmuştu.
Seyahatten önce kayıt imkanı genişliyor
Yolcuların seyahate çıkmadan önce yüz görüntülerini ve pasaport bilgilerini kaydetmesine imkan veren Travel to Europe uygulamasının yakında yedi ülkede kullanılabilir hale gelmesi bekleniyor.
Uygulamanın şu anda İsveç ve Portekiz’de aktif olduğu belirtiliyor.