Avrupa Birliği’nde yaşayan göçmenlerin eğitim seviyesinde son yıllarda belirgin bir yükseliş yaşandığı ortaya çıktı. Avrupa İstatistik Ofisi Eurostat verilerine dayanan yeni bir araştırma, üniversite mezuniyeti gibi yükseköğretim seviyesindeki diplomalara sahip göçmen oranının 2017’den bu yana düzenli biçimde arttığını gösteriyor.
Araştırmada 25-64 yaş aralığındaki yetişkin nüfus incelendi. Buna göre AB’de doğmuş göçmen kökenliler arasında üçüncü kademe eğitim diplomasına sahip kişilerin oranı yüzde 29,4’ten yüzde 36’ya yükseldi. AB dışından gelen göçmenlerde bu oran yüzde 26’dan yüzde 32,6’ya çıktı. Yerli nüfusta ise aynı dönemde yükseköğretim mezunlarının oranı yüzde 30,3’ten yüzde 37,7’ye ulaştı.
Araştırmayı hazırlayan uzmanlar, eğitim seviyesindeki yükselişin yalnızca yerli nüfusta görülmediğine dikkat çekiyor. Değerlendirmelere göre Avrupa genelinde göçmenlerin nitelik profili güçleniyor ancak ülkeler arasındaki farklar sürüyor.
Bazı ülkelerde göçmenler öne geçti
Araştırma sonuçlarına göre İrlanda, Lüksemburg, Danimarka, Estonya, Letonya, Malta, Portekiz ve Çekya’da yaşayan göçmenlerin yükseköğretim mezuniyet oranı yerli nüfusun üzerine çıktı. Buna karşılık birçok AB ülkesinde göçmenlerin eğitim düzeyi yerli nüfusun gerisinde kalmaya devam ediyor.
Uzmanlara göre bu farkların temel nedeni, ülkelerin uyguladığı göç politikaları ve göçmen profilleri. Araştırmada, Avrupa genelinde tek tip bir “eğitim farkı” tanımı yapılamayacağı vurgulanıyor. Göçmenlerin hangi ülkeden geldiği, hangi ülkeye yerleştiği ve o ülkenin göç politikası eğitim seviyesini doğrudan etkiliyor.
İrlanda örneği dikkat çekti
Araştırmada özellikle İrlanda’nın izlediği göç politikası öne çıkarıldı. Verilere göre ülkede yükseköğretim diplomasına sahip kişilerin oranı yerli nüfus ve AB içinde doğmuş göçmenlerde yüzde 55,1 seviyesinde bulunuyor. AB dışından gelen göçmenlerde ise oran yüzde 70,7’ye ulaşıyor. Bu oran, AB ortalamasının oldukça üzerinde.
Uzmanlar bu tabloyu, İrlanda’nın uzun süredir yüksek vasıflı iş gücünü hedef alan politikalarına bağlıyor. Ülkede yıllık 60 bin Euro ve üzeri maaşlı işlerde çalışacak AB dışı çalışanlara özel çalışma izni ve Greencard verilmesi, yüksek eğitimli göçmen sayısını artıran unsurlar arasında gösteriliyor.
Araştırmaya göre özel vize programları ve seçici göç politikaları, AB dışından gelen göçün niteliğini doğrudan etkileyebiliyor.
Almanya’da fark sürüyor
Araştırmada Almanya’ya ilişkin veriler de yer aldı. Buna göre ülkede AB doğumlu göçmenlerin yüzde 30,4’ü yükseköğretim mezunu. AB dışından gelen göçmenlerde oran yüzde 31,9 seviyesinde bulunurken yerli nüfusta bu oran yüzde 36,7 olarak ölçüldü.
Çalışmada kadınların eğitim seviyesinin erkeklerden daha yüksek olduğu da belirtildi. Ancak özellikle AB dışında doğmuş kadın göçmenlerin, bazı ülkelerde yerli kadınlara kıyasla daha dezavantajlı konumda bulunduğu ifade edildi. Slovenya, Finlandiya ve İspanya bu farkın en belirgin görüldüğü ülkeler arasında yer aldı.
Öte yandan Almanya’nın son dönemde AB ülkelerinden gelen göçmenler açısından cazibesini kaybetmeye başladığına işaret eden veriler de dikkat çekti. Yapılan başka bir araştırmaya göre Almanya’da yaşayan AB vatandaşlarının yaklaşık üçte biri ülkeden ayrılmayı değerlendiriyor. Yüksek yaşam maliyetleri ve topluma yeterince entegre olamama hissi, öne çıkan nedenler arasında gösteriliyor.