Son otuz yılda, gelişmekte olan ülkeler sıcak hava dalgaları, fırtınalar ve seller gibi aşırı hava olaylarından en ağır darbeyi aldı. Bu tespit, çevre ve kalkınma örgütü Germanwatch’ın Brezilya’daki İklim Konferansı öncesinde yayımladığı 2026 Küresel İklim Risk Endeksi raporunda yer aldı.
Raporun yazarlarından Vera Künzel, bazı ülkelerin o kadar sık felaketlerle karşılaştığını söyledi ki, “tüm bölgeler bir sonraki felaket gelmeden önce toparlanma fırsatı bulamıyor” ifadelerini kullandı. Künzel’e göre bu durum özellikle Haiti, Filipinler ve Hindistan gibi ülkelerde belirgin.
Filipinler’de, yıkıcı “Kalmaegi” tayfunundan sadece birkaç gün sonra yeni bir tropikal fırtına hafta sonu ülkeyi vurdu. Ülkede yılda ortalama 20 tropikal kasırga meydana geliyor.
30 yılda 830 bin can kaybı
Germanwatch verilerine göre, son otuz yılda dünya genelinde 9.700’den fazla aşırı hava olayı yaşandı. Bu felaketlerde yaklaşık 830 bin kişi hayatını kaybetti ve 4,5 trilyon dolar tutarında doğrudan ekonomik zarar meydana geldi. Raporda, sıcak hava dalgaları ve fırtınalar en fazla can kaybına neden olan olaylar olarak öne çıktı. Yine de en büyük maddi kayıplar fırtınalardan kaynaklandı.
Endeksin otuz yıllık verilerine göre Dominika, en fazla etkilenen ülke konumunda. Küçük bir Karayip ada devleti olan ülke, defalarca kasırgalarla sarsıldı. 2017’deki “Maria” kasırgası tek başına 1,8 milyar dolar zarar vererek ülkenin gayrisafi yurt içi hasılasının yaklaşık üç katına ulaştı.
İkinci sırada Myanmar yer aldı. 2008’deki Nargis siklonu yaklaşık 140 bin kişinin ölümüne yol açtı ve 5,8 milyar dolar (yaklaşık 5 milyar Euro) zarar bıraktı. Germanwatch uzmanlarına göre bu durum, iklim krizinin tropikal fırtınaları daha güçlü ve yıkıcı hale getirdiğini bilimsel olarak kanıtlıyor.
Yoksul ülkeler daha fazla destek istiyor
Brezilya’daki iklim konferansında yoksul ülkeler, iklim krizine uyum sağlamak için daha fazla mali yardım talep etti. Birleşmiş Milletler’in yeni “Uyum Açığı Raporu” da bu ihtiyacın büyüklüğünü gözler önüne serdi. Rapora göre, gelişmekte olan ülkelerin 2035’e kadar her yıl en az 310 milyar dolar (268 milyar Euro) kaynak kullanması gerekiyor. Bu miktar, mevcut uluslararası kamu finansmanının 12 katı.
Almanya da listede üst sıralarda
Aşırı hava olayları sadece gelişmekte olan ülkeleri değil, sanayileşmiş devletleri de ciddi biçimde etkiledi. Fransa (12. sıra), İtalya (16), ABD (18) ve Almanya (29) en fazla zarar gören ülkeler arasında yer aldı. Almanya’da özellikle 2003, 2022 ve 2023 yazlarında yaklaşık 24 bin kişi hayatını kaybetti.
Germanwatch uzmanları, ayrıca 2021’de Batı Almanya’yı vuran sel felaketlerinde de çok sayıda can kaybı yaşandığını belirtti. Ülkedeki toplam ekonomik zarar, 1995’ten bu yana 130 milyar dolar (112 milyar Euro) seviyesine ulaştı.